Bebek Gelişimi

Bebeklere Bardak Kullanmak Nasıl Ve Ne Zaman Öğretilir?

Bebeklere genelde 6 aylık civarında olduklarında bardak tutma alıştırmaları yaparak bunu öğrenmelerine yardımcı olmak gerekir. Çünkü bebekler genelde 6 aylık olduklarında bir cismi iyi bir şekilde tutabilirler, kendi kedilerine oturabilirler. Eğer sizin bebeğiniz de bu tür özellikleri edindiyse biberondan bardağa geçiş ( eğer biberon kullanıyorsa ) çalışmalarına başlayabilirsiniz.   Biberondan bardada geçmek, bebeğe bardak kullanmayı öğretmek aslında bebeğin bağımsızlık duygusunu da geliştirir. Bardak kullanan bebek kendini daha bağımsız hisseder. Kendine güveni gelir. Üstelik bardak kullanmak biberona göre bebeklerin diş sağlığı açısından daha faydalıdır.   Peki bebeğinize bardak kullanmayı nasıl öğretirsiniz? Aşağıdaki önerileri dikkate alarak bebeğinize bardak kullanmayı öğretebilirsiniz.   1. Öncelikle bu iş için bir bebek bardağına ihtiyacınız olacaktır. Bebekler için üretilmiş bardaklardan alın. Bu bardaklar iki kulpu ve bir emme başlığı olan bardaklardır. Bu bebek bardaklarına alıştırma bardağı da denmektedir. Tabi bebeğinize alacağınız bardağın taban kısmı geniş olmalıdır. Böylelikle kolayca devrilmesini önlersiniz. Ayrıca emme başlığının olduğu kapak kısmı da iyice kapatılmış olmalıdır. Farklı modellerde bebek bardakları bulmak da mümkündür.   2. Bebeğinize bardağı önce boş verin. Bu şekilde bebeğiniz bardakla oynayarak ona alışmaya çalışır. Bardağı nasıl tutacağını öğrenir. Nasıl içeceğini öğrenir.   3. Bebeğiniz bardağı tanırken siz de ona göstererek öğretmeye çalışın. Siz de bardaktan içerek bebeğinizin görmesini sağlayın. Bebeğinizin nasıl içtiğinizi gördüğünde bunu daha çabuk öğrenecektir.   4. Bebeğinizin bardağına ilk olarak önce su koyun. Su bebekler için daha uygun bir ilk içecektir. Suyu kaynatıp, soğutarak koyabilirsiniz. Su bebeğinizin elbiselerinde leke de bırakmaz. Fakat bebeğinize içinde su olan bardağı yemeklerden sonra verin. Böylelikle bebeğiniz acıktığında su ile karnını doyurmamış olur. Suyun içine biraz meyve suyu da katabilirsiniz. Fakat aşırıya giymeyin. Çünkü aşırı şekerli su eğer bebeğinizin dişleri çıkmaya başladıysa dişlerini çürütebilir. Gazlı içeceklerden ve hazır meyve sularından uzak durun. Taze sıkılmış meyve suyundan katın.   5. 6. Ay veya 6 aydan sonraki zamanlar bebeklere ek gıdaların verilmeye başlandığı zamanlardır. Siz de bebeğinize bardak tutmayı öğretirken bu zamanı da dikkate alabilirsiniz. Yani bardağa geçişle ek gıdalara geçiş zamanını aynı döneme getirebilirsiniz.   6. Bebeğiniz bardak tutmayı öğrenme sürecinde üstüne su dökebilir. Bunun için bebeğinize su geçirmez bir önlük takın. Böylelikle bebeğinizin üstünün daha az ıslanmasını sağlayabilirsiniz.   7. Bebeğinize bardak tutmayı öğretirken kendisine çok fazla yardım etmeyin, sık sık müdahalede bulunmayın. Sizi gözleyerek zaman içinde doğru bir şekilde tutmayı öğrenecektir.   8. Motivasyon bebeğiniz için önemli bir husustur. Bebeğinizi bu konuda motive edin. Bardağı doğru bir şekilde tutup su içtikçe onu övücü sözler söyleyin.

Bebeklerde Diş Çıkarma Belirtileri

Bebekler ilk dişlerini genelde 6-7 aylık olduklarında çıkarırlar. Hatta daha erken veya daha geç bir zamanda ilk dişini çıkaran bebekler de vardır. Bebeğinizin diş çıkardığını anlamak için diş çıkarma belirtilerine bakmanız gerekir.   Elbette ki bu belirtiler bebekten bebe değişiklik gösterebilir. Örneğin diş çıkarma sürecinde bebekte diş ağrısı olabilir. Fakat ağrının şiddeti bebekten bebeğe değişebilir. 2 yaş civarında çıkan azı dişleri ise diğer dişlerden daha faza ağrıya neden olabilir.   Bu arada bazı bebeklerin doğuştan dişli doğduğunu da belirtmek gerekir. Ortalama olarak her 2.000 bebekten 1 tanesinin doğuştan dişi bulunmaktadır. Bebekler genelde diş çıkarırken şu belirtileri gösterirler.   Anne ve babası geç bir dönemde diş çıkaran bebeklerin ilk dişlerini daha geç bir dönemde çıkarma eğilimi daha yüksektir. Ayrıca kız bebekleri erkek bebelerden daha erken bir dönemde ilk dişini çıkarırlar.   Şimdi gelelim bebeklerdeki diş çıkarma belirtilerine   Salya akıtma   Diş çıkaran bebeklerde görülen belirtilerden birisi salya akıtmalarıdır. Aslında her bebek salya akıtır. Fakat diş çıkarma sürecindeki bebeklerde daha fazla salya akar. Elbette ki salya akıtmak diş çıkarmanın mutlak bir belirtisi değildir. Fakat eğer bebeğiniz olağandan daha fazla salya akıtıyorsa bu diş çıkardığının belirtisi olabilir. Üstelik bebeğiniz 6-7 aylık civarlarında ise bu daha güçlü bir ihtimal olabilir.   Cilt döküntüsü ve kızarması   Bazen diş çıkaran bebeklerde cilt döküntüsü ve kızarıklığı da görülebilmektedir. Bu belki de bebeğin aşırı salya akıtması sonucunda salyanın bebeğin hassas cildini tahriş etmesinden dolayı olabilir. Tabi bu durum her bebekte olmayabilir. Eğer sizin bebeğinizde böyle bir durum gelişirse ve bebeğiniz ilk dişini çıkarma evresinde ise bu diş çıkardığını gösterebilir.   Ateş   Ateş diş çıkaran bebeklerde görülebilecek belirtilerden birisidir. Fakat bazı görüşlere göre bu şekildeki bir ateş durumu düşük derecede seyreden bir ateştir. Yani çok yüksek bir ateş durumu gözlenmez. Buna hatta ishal belirtisi de eşlik edebilir. Yani diş çıkaran bebekte düşük ateş ile birlikte ishal belirtisi de görülebilir. Bazı uzmanlar ise her ikisi arasında bir bağlantı olmadığını vurgulamaktadır.  Çok yüksek bir ateş durumunun olması diş çıkarma belirtisi değil, bir hastalık belirtisidir.   Huysuzluk   Diş çıkaran bebeklerde en yaygın görülen belirti huysuzluktur. Eğer bir bebek genelde uslu bir bebekse ve sonra aniden huysuz olmaya başladıysa bu diş çıkardığının belirtisi olabilir. Tabi bunu söyleyebilmek için orada bebeğin huysuz olmasını gerektirecek görünürde bir başka neden olmaması da gerekir. Yani bebek eğer hastaysa huysuzluğu bundan da kaynaklanabilir. Eğer başak bir neden yoksa huysuzluğunun nedeni diş çıkarması olabilir. Bu sadece bebeklere has bir durum değildir. 2 yaşındaki bir çocuk bile azı dişini çıkarırken huysuz olabilir.   Kızarmış ve iltihaplanmış diş etleri   Bebeğin diş etleri kızarıksa ve iltihaplanmış görünüyorsa diş çıkarıyor olabilir. Bu beneklerdeki en yaygın diş çıkarma belirtilerinden birisidir.   Eğer bebeğinizin ağzında kızarık, şişmiş ve iltihaplı görünen bir diş eti bölgesi varsa bebeğiniz diş çıkarıyor olabilir. Hatta nokta halinde dişlerini de görebilirsiniz.   Bir şeyleri ısırma   Diş çıkaran bebekler yaşadıkları ağrıyı ve kaşıntıyı hafifletmek için bir şeyleri kemirir ve ısırırlar. Eğer bebeğinizi sürekli bir şeyleri ısırır halde bulursanız bu diş çıkardığının göstergesi olabilir. Tabi aslında bebeklerin normalde diş çıkarsın veya çıkarmasın ellerindeki her şeyi ağızlarına attıklarını da unutmamak gerekir.   Uyku sorunları   Bebeklerin birçoğu diş çıkarırken uyku sorunları yaşarlar. Uykuya geç geçip, yeterince uyumazlar. Bu yaşadıkları ağrıdan kaynaklanır. Diğer yandan bebeklerin ilk 1 yılında uyku sorunları yaşayabileceğini de unutmamak gerekir. Yani bebekler diş çıkarmasalar da uyku sorunları yaşayabilirler.

Bebekler Ne Zaman Tam Görmeye Başlar?

Bebeklerin görmeyi öğrenmesi veya tam göremeye başlamaları belli bir zaman içinde olur. Aslında görmek de bir nevi yürümeyi ve konuşmayı öğrenmeye benzer. Bebeklerin gözleriyle bir şeye odaklanması, gözlerini anlamlı ve koordineli bir şekilde hareket ettirmeleri bir düzen içinde gelişir. Görme yeteneği doğuştan hemen gelişmiş bir şey değildir.   Bebekler tam göremeye başladıklarında dış çevreyle, yakın çevresiyle daha anlamlı ve daha etkileşimli bir iletişim kurabilir.   Genelde bebekler 12 aylık olduklarında açık bir şekilde görmeye başlarlar. Bebeklerin normal gelişim sürecinde açık bir şekilde görme yeteneğini kazanması genelde 12 aylık civarlarını bulur. Fakat görme yeteneğinin tam olarak gelişmesi 3-5 yaşları arasını bulur.   Bebekler doğumda ışığı ve hareketleri algılayabilirler. Sonra büyük şekleri ve yüzleri çıkarabilirler. Doğumdan sonra ilk ayın sonunda bir bebek göz kontağı kurabilir ve 12 inç mesafedeki nesnelere odaklanabilir.   3-4 aylık olduğunda renkleri ayırabilir ve daha küçük nesnelere odaklanabilir. Derinlik algısı da gelişmeye devam etmektedir. Derinlik algısı geliştikçe 3 adım ötesindeki nesnelere odaklanabilir ve çevresindeki hareketliliği izleyebilir.   Eğer bebek 4 aylık olduğunda nesneleri takip etmiyorsa veya herhangi bir yöne doğru gözlerini hareket ettiremiyorsa bebeğin hekimiyle durumu görüşmek gerekir. Zaten bebeğin rutin hekim kontrollerinde bu tür görme yeteneğine dair testler hekim tarafından da yapılacaktır. 

Bebekler Ne Zaman Desteksiz Oturmaya Başlar?

Bebeklerin gelişim sürecinde her ne kadar bireysel farklılıklar olabilse de gelişim evreleri genelde birbirine benzerdir. Örneğin bebeklerin oturmaya başlaması da benzer bir süreç izler. Bebekler ortalama olarak genelde 6 aylık olduklarında desteksiz bir şekilde kendi kendilerine oturmaya başlarlar.   Bu süre kimi bebeklerde 8. ayı da bulabilir. Yani bir bebeğin normal gelişim süreci değerlendirildiğinde bu aylarda rahat ve sabit bir şekilde destek almadan kendi kendine oturmaya başlaması beklenir.   Bebeğin desteksiz oturabilmesi için ebeveynler ne yapabilir?   Bebeklerin desteksiz bir şekilde oturmaları için ebeveynler de yardımcı olmalıdırlar. Bu konuda bebeği cesaretlendirmeli ve alıştırma yapmalıdırlar. Bebeklerin oturmaya başlama gibi motor becerilerinin edinilmesinde, öğrenilmesinde desteğe ve fırsata ihtiyaçları olur. Bu fırsatı ve desteği ebeveynler bebeğe sağlamalıdır.   Böyle yağıldığında bebeğin kasları daha çabuk güçlenir ve bebek koordinasyon yeteneğini de geliştirir. Çünkü bebeğin kendi kendine oturmayı öğrenmesinde kas gelişiminin yanında koordinasyon becerisinin de gelişmiş olmasının faydası vardır.   Bu nedenle bebeğe bol bol yerde kendi kendine vakit geçirmesi için fırsat verilmelidir. Sürekli kucakta taşınan, sürekli bebek sandalyesinde oturtulan bir bebek oturmayı öğrenmeyi daha geç bir zamanda öğrenebilir. Bebeğe 6. aydan önce bu tür fırsatlar verilmeye başlanırsa bebek 6 aylık olduğunca muhtemelen kendi kendine desteksiz bir şekilde oturmaya başlayacaktır.   Hatta bu bebeklerde yerde sürünme, emekleme ve sonrasında da yürüme davranışı daha geç bir evrede olabilir. Yani bebeğin bu tür motor becerileri edinmesi gecikebilir. Bu nedenle bebeğe bol bol kendi kendine yerde zaman geçirme fırsatı verilmelidir.   Eğer bebek 9 aylık olmasına rağmen halen kendi kendine desteksiz bir şekilde oturamıyorsa bebeğin hekimi bu durumda bir fizyoterapiste görünmeyi tavsiye edebilir.

Bebekler Ne Zaman Konuşmaya Başlar?

Bir ebeveyn olarak bebeğinizin ilk kelimelerini duymayı merakla bekliyorsunuzdur. Bebeklerin konuşma gelişimi ilk bir yıl genelde şu şekildedir:   3 aylık bebeklerde konuşma   Bebeğiniz 3 aylık olduğunda sizinle sesler aracılığıyla iletişim kurar. Bebeğinizin konuşması eşitli sesler çıkararak olur. Siz ona seslendiğiniz zaman başını size doğru döner ve sizin konuştuklarınıza dikkat kesilerek ağzınızdan çıkanları takip eder.   6 aylık bebeklerde konuşma   Bebeğiniz 6 aylık olduğunda bazı basit ünlü ve ünsüz sesleri bir araya getirerek bir kombin oluşturabilir ve bebek kelimeleriyle bazı basit şeyler mırıldanabilir. Bazı basit heceleri bir araya getirebilir.   9 aylık bebeklerde konuşma   9 aylık bebeklerin artık konuşma becerisi daha gelişmiştir ve bazı basit kelimeleri anlamaktadır. Örneğin “hayır” kelimesinin ne anlama geldiğini bilir. Adını tanır. 9 aylık bebek artık daha uzun heceleri bir araya getirebilir. Daha gelişmiş bir ses tonu vardır.   1 yaşındaki çocuklarda konuşma   Bebek 1 yaşına geldiğinde birkaç temel kelimeyi söyleyebilir. Bu kelimeleri kendi anlamları ve amacına uygun olarak kullanabilir. Anne ve baba kelimelerini duymak mümkündür. Basit tek adımlık komutlara, yönlendirmelere yanıt verebilir.   Her bebeğin gelimin birbirinden farklı olabileceğini unutmamak gerekir. Bazı bebekler ilk kelimelerini diğerlerine göre daha erken bir dönemde söyleyebilir, bazıları ise diğerlerine göre daha geç bir dönemde söyleyebilir. Bu nedenle hemen paniğe kapılmamak gerekir. Bu arada dil gelişimi konusunda hekimle de konuşarak bu konudaki yardımını ve düşüncelerini almak gerekir.

Bebeklerin Diş Çıkarması

Diş çıkarma bebeklerin gelişiminde önemli bir safhadır. Diş çıkarmak bebekler için ağrılı ve sancılı olabilir. Diş çıkaran bebekler genelde huysuz ve mızmız olurlar. Bazen ebeveynler bebeklerin diş çıkardığını anlamayabilirler ve bunu bebeğin o anki durumundan kaynaklandığını düşünürler. Bebeğin diş çıkarması nadiren birkaç günden daha uzun sürebilir. Bebeğin diş çıkarması sürecinde ebeveynlerin bebeği rahatlatıcı şeyler yapması gerekir.   Bebeğin diş çıkardığı nasıl anlaşılır, diş çıkarma belirtileri   Bebeklerde diş çıkarma belirtileri bebekten bebeğe değişiklik gösterebilir. Fakat genelde diş çıkaran bebeklerde asabiyet, öksürük, kulak çekme, uykuya geçmede zorluk gibi uyku sorunları ve salya akıtma gibi belirtiler görülmektedir. Diş çıkaran bebekler bir şeyleri ısırmaya ve kemirmeye yatkındır. Bebeğin dişetleri kızarabilir ve şişer. Diş çıkaran bazı bebeklerde soğuk algınlığı benzeri ( burun akıntısı, hapşırma v.b.) belirtiler de görülebilmektedir. Bu konuda tecrübeli ebeveynler bebeklerinin diş çıkardığını daha çabuk anlayabilirler.   Bebekler ilk dişlerini ne zaman diş çıkarırlar?   Bebeklerin çoğu genelde hemen hemen benzer zamanlarda ilk dişlerini çıkarırlar. Bebeklerin ilk dişlerini çıkarma belirtileri de genelde birbirine benzer. Fakat elbette ki farklılıklar da olabilir. Bebeklerin ilk dişlerini ne kadar sürede çıkaracağı ve bu süreçte bebeğin ne kadar ağrı hissedeceği de bebekten bebeğe değişebilir. Bebeklerin diş çıkarma serüveni de kendi ebeveynlerinin bebekliklerindeki diş çıkarma serüvenine benzeyebilir. Yani bunun kalıtsal yönleri de bulunmaktadır.   Bebekler 5 aylık olduklarında diş çıkarma konusunda bazı belirtiler göstermeye başlayabilirler. Bu durumda bebeğin diş etleri şişmeye ve kızarmaya başlar.   Bebekler genelde 6-7 aylık olduklarında ilk dişlerini çıkarırlar. Genelde ön alttaki dişlerden birisi çıkar. Sonra ön alttaki 2. diş çıkar. Ön alt dişler genelde üst dişlerden daha çabuk çıkar.   Bebekler genelde 10 aylık olduklarında üstteki ön dişler çıkmaya başlar. Kız bebeklerdeki bu üst ön dişler genelde erkek bebeklerden daha çabuk çıkar.   11-12 aylık olduklarında alt öndeki 2. lateral kesici dişler çıkar. Bu dişler hem sağ hem de solda aynı zamanlarda çıkabilir. 12 aylık olunca üstteki ön dişlerin sağ tarafında bulunan üst lateral kesici diş çıkabilir.   15 aylık olduklarında ilk azı dişleri üst ve altta çıkmaya başlar.   18 aylık olduklarında köpek dişi olarak adlandırılan kesici dişler üst ve altta çıkmaya başlar.   Diş çıkaran bebeklerde görülebilecek diğer durumlar   Diş çıkaran bebeklerde normalde ishal, vücut döküntüleri, ateş belirtilileri olmaz. Fakat diş çıkaran bebeklerde bu belirtilere de bakmak gerekir. Çünkü birçok ebeveyn diş çıkaran bebeğinde bu tür belirtilerinde olduğunu belirtmektedirler. Fakat bebekteki bu belirtiler bebekteki bir enfeksiyonun veya bir hastalığın belirtisi de olabilirler. Bu nedenle bu belirtileri hekime mutlaka söylemek ve hekimin kontrol etmesi gerekir. Ayrıca bebeğin ilk dişini çıkarması için zamanın çoktan geçtiğini düşünen ebeveynler durum hakkında hekimle görüşmelidirler.   Diş çıkaran bebeklerde güvenlik riskleri   Diş çıkaran bebekler hissettikleri kaşıntı ve ağrıyı dindirmek için etrafında bulunan her şeyi eline geçirerek kemirmeye çalışırlar. Bu durum bebek için risk teşkil edebilir. Çünkü bebeğin ağzına aldığı bu tür şeyler hem hijyen açısından risk oluşturabilir hem de bebeğin boğulmasına neden olabilir. Diş çıkaran bebeklerin diş etlerine asla alkollü şeylerle müdahale edilmemelidir. Bu bebek için zararlı olabilir.   Diş çıkaran bebek nasıl rahatlatılır?   Diş çıkaran bebekleri rahatlatmak için evde birçok çözüm uygulanabilir. Diş çıkarma halkası, dondurulmuş oyuncaklar, temiz biz bez bebeği rahatlatmak için kemirmesi ve ısırması için bebeğe verilebilir. Diş çıkarma sürecinde bebek aşırı salya akıttığında bu bebekte sıvı kaybına neden olabilir. Bu nedenle bebeğin kaybettiği sıvıları geri getirmek için bebeğe soğuk sıvılar verilebilir. Ayrıca bebeğin ağrısını hafifletmek için hekimin tavsiyesiyle ağrı dindirici bir otc ilaç verilebilir. Bebeğin diş ağrısını dindirmek için temiz ellerle bebeğin diş etlerine masaj yapılabilir. Bebeklere ağrı kesici olarak aspirin verilmemelidir. Hekim önermedikçe bebeğin ağrısını dindirecek herhangi bir ilaç v.b. şeyler verilmemelidir.

6 Aylık Bebek Gelişimi

6 aylık bebeklerin gelişim düzeyi genelde aşağıdaki gibidir. Tabi bu bebekler için ortalama özelliklerdir. Her 6 aylık bebeğin gelişim düzeyi birbirinden farklı olabilir. Genelde 6 aylık bebeklerde gelişim özellikleri açısından şunların olması beklenir:   1. Bebeğiniz genelde bir başkasından veya bir yerden destek almadan kendi kendine oturmaya başlayabilir. Artık boyun kasları daha güçlü oluğu için kafasını daha iyi kontrol edebilir. Dolayısıyla otururken kafasını dik tutabilir ve vücuduyla aynı hizada tutabilir.   2. Vücut kasları daha gelişmiştir. Bulunduğu yerde el ve kollarını daha iyi hareket ettirip, kontrol edebilir. Kendi kendine yuvarlanabilir.   3. El ve kol hareketleri daha koordinelidir.   4. Görme becerisi daha gelişmiştir.   5. Bebeğinizin koltuk altlarından tutarak bebeğinizi ayakta tutmaya çalışın. Ağırlığını bacak ve ayaklarına daha iyi yayabilir.   6. 6 ay bebeğinizin çevresine ilgisi daha da artmıştır. Bu nedenle ilgisini çeken nesnelere uzanarak onlara ulaşmaya çalışabilir.   7. Yüz ifadeleri konusundaki algısı gelişmektedir. Sizin yüz ifadelerinizi daha iyi anlayabilir.   8. 6 aylık bebeklerin öğrenmesinde dokunarak öğrenme, dokunarak deneyim kazanma faktörü önemlidir.   9. Eline aldığı oyuncakları veya nesneleri daha dikkatli ve uzunca inceleyebilir.   10. Bebeğinizin dil gelişimi için onunla sürekli konuşmaya çalışın. Bebeğiniz sizi dinleyecektir. Sizin konuşmalarınız ve sesiniz odlukça dikkatini çeker. Bu bebeğinizin dil gelişimine yardımcı olacaktır.   11. Bebeğiniz sizinle iletişim kurmaya yönelik olarak size değişik seslerle hitap edebilir.   12. Artık el ve kol becerisi ve koordinasyonu daha geliştiği için eline tutuşturduğunuz ek besinleri yemeye çalışabilir. Zaten bu zamanlar bebeğinizi ek besinlere alıştırmaya başlamak için oldukça uygun zamanlardır.   13. Bebeğiniz diğer insanlarla birlikte olmaktan, onlarla zaman geçirmekten hoşlanır. Çünkü sosyalleşmesi devam etmektedir. Diğer insanlar ilgisini çeker. Bebeğiniz sosyal ortamlarda mutlaka bulundurun. Diğer çocuklarla iletişi halinde olsun. Tüm bunlar bebeğiniz kişilik özelliklerinin de gelişmesine yardımcı olur.   14. İsmini duyduğu zaman sesin geldiği yöne dönüp bakabilir.   15. 6 aylık bebekler topla ve yemeklerle oynamaktan hoşlanırlar. Bu aslında zamanla neler yapabildiklerini görebildikleri için onlar için bir mutluk kaynağıdır.   16 Keyfi yerinde olduğu zaman kendi kendine mırıldanır ve bunun için çeşitli sesler çıkarabilir.   17. 6 aylık bebekler de diş çıkarmaya başlayabilirler.   18. Sesli oyuncaklar hoşuna gider ve bu tür oyuncaklarla oynamaktan hoşlanırlar.   19. Parmaklarını emebilirler.   20. 6 aylık bebekler artık anne ve babasına, kardeşine ve diğer başka aile üyelerine daha aşinadır. Onları tanıyabilir.

5 Aylık Bebek Gelişimi

Bebeğiniz 5 aylık olduğunda genelde aşağıdaki şeyleri yapabiliyor olması ve bu gelişim düzeyine gelmiş olması beklenir. Tabi her bebeğin birbirinden farklı olabileceğini de unutmamak gerekir. Özellikle prematüre bebekler bu gelişim düzeyine normla doğan bebeklerden biraz daha geç ulaşır. Eğer bebeğinizde her şeye rağmen oldukça gelişim geriliği olduğunu düşünüyorsanız konuyu bebeğinizin hekimine mutlaka danışın.   5 aylık bebeklerin gelişim özellikleri:   1. Bebeğinizin fiziksel gelişimi hızla devam etmektedir.   2. Bebeğiniz bir başkasından yardım almadan kendi kendine oturabilir. Bebekler genelde ortalama 6 aylık olduklarında kendi kendilerine oturabilirler.   3. Bebeğinizi size gülücükler saçar   4. Sesin gediği yöne dönerek dikkatini oraya verebilir.   5. Bebeğinizi sizin yardımınızla ayakta durabilir. Bebeğinize bu şeklide biraz yürütme alıştırmaları yapmanız faydalıdır. Bebeğinizin bacak kaskları ve koordinasyonu gelişir.   6. Bebeğinizin merak duygusu gelişmiştir. Etrafındaki şeyleri dikkate inceme, onları anlamaya çalışır. Bebeğinizin konsantrasyonu gelişmektedir.   7. Bebeğiniz 5. ayında artık bedenine biraz daha hakimdir.   8. Nesnelere uzanabilir.   9. Eline bir yiyecek tutuşturduğunuzda onu ağzına götürerek yemeye çalışabilir.   10. Bebeğiniz sosyalleşmekten hoşlanır. Sosyal ortamlar ilgisini çeker.   11. Değişik anlamsız sözcükler söyleyebilir. Bu durum bebeğinizin dil gelişimi için bir fırsattır. Bebeğinizin dil gelişimi açısından onunla sohbet etmeyi unutmayın.   12. Görme duyusu bir yetişkine yakın bir şekilde gelişmiştir.   13. Bebeğiniz yüz ifadelerinize anlam yüklemeye balar. Sizin duygularınızı yüz ifadelerinizden anlayabilir.   14. Boyun kaskları geliştiği için başını dik tutabilir.

4 Aylık Bebek Gelişimi

Bebeğiniz artık 4 aylık ve gelişimini hızla devam ettiriyor. 4 aylık bir bebekten genelde şunları yapması ve şu gelişim özelliklerine sahip olması beklenir:   1. Bebeğinizin artık boyun kasları daha gelişmiştir ve bundan dolayı başını daha iyi kontrol edebilmektedir. Daha önce boyun kasları daha zayıf olduğu için başını kontrol etme yeteneği zayıftı. Bebeğiniz daha hassastı.   2. Bebeğiniz artık size yüksek sesle gülebilir.   3. 4 aylık bebeklerle konuşurken onunla aynı hizada olmak ve göz teması kurmak önemli. Bebeğinizle konuştuğunuzda sizi büyük bir merakla dinleyecektir. Böylelikle bebeğinizin konuşma ve iletişim becerisinin gelişmesine katkıda bulunmuş olursunuz.   4. 4 aylık bebeklerin seslere karşı olan duyarlılığı öncesine göre daha yüksektir. Seslerin geldiği yöne doğru dönebilir.   5. 4 aylık bebek fiziksel açıdan da hızla gelişmektedir. Kasları daha güçlü olduğu için hareketleri daha kontrollüdür. Ellerini daha iyi kontrol edebilir. Yüzüstü yere yatırıldığı zaman el ve kollarından destek alarak göğsünü yukarı kaldırabilir. Başını dik tutabilir.   6. Bebeğiniz artık daha gelişmiş olduğu için 4. ayda daha hareketlidir. Daha da hareketlenen bebeğinizin ev içinde güvenliğini iyi sağlamanız gerekir.   7. Bu ayda bebeğinizin öğrenme ve çevresine karşı merak hissi daha gelişmiştir. Etrafında olanları ve çevresini kontrol eder.   8. Bebeğinize göstereceğiniz ilgi, sevgi onun duygusal ve sosyal gelişimine de katkı sağlayacaktır. İlgi ve sevgi bebeğinizin güven duygusunu da geliştirir.   9. Artık bebeğinizin çeşitli seslere anlamlar yüklemeye başlamıştır. Örneğin sinirli olduğunuzda ve ona yüksek sesle konuştuğunuz zaman bunu ses tonunuzdan anlayabilir.   10. Bebeğiniz daha hareketli ve güçlü olduğu için yakınındaki nesnelere uzanabilir ve onları yakalayabilir.   11. Artık bebeğinizin iletişiminde ağlama dışında başka etkenler de yerini almıştır. Kendine göre çeşitli sesler çıkarabilir.   12. 4 aylık bebeğiniz çevresini öğrenirken, keşfederken hala elleri ve ağzı onun için önemli bir öğrenme aracıdır.   13. Bebeğiniz yatakta uzandığı zaman 1 yanına doğru kendini döndürebilir.

3 Aylık Bebeğin Gelişimi

3 aylık bebeklerin gelişim özellikleri genelde şu şekildedir:   1. 3 aylık bebekler artık ilk aya göre çok daha güçlüdür.   2. Seslendiğiniz zaman veya etrafından gelen bir sesi duyduğu zaman buna tepki verebilir. Sesin geldiği yöne doğru bakabilir.   3. 3 aylık bebeklerin yetenekleri de hızla gelişmektedir. Ellerini birbirine kavuşturabilir.   4. Bebeği yere yüzüstü uzattığınız zaman kafasını göğsünün üzerinde yukarı oldukça kaldırabilir.   5. Küçük bebeklerin sosyal ve duygusal gelişimlerinde ebeveynlerin önemli bir rolü bulunur. Bundan dolayı bebeğinize yeterli sevgi ve ilgiyi gösterin. Sevgi ve ilgi bebeğinizin bu yönlerinin gelişmesine katkı sağlar.   6. 3 aylık bebekler sesli bir şekilde gülebilirler.   7. 3 aylık bebekler artık çevresine karşı daha meraklıdır. İlgi duyar. Bu durum bebeğinizin gelişimine ve öğrenme sürecine katkı sağlar.   8. 3 aylık bebekler yüzlerine yakın mesafede yerleştirilen nesnelere ilgi duyabilir, yakın mesafedeki hareketleri takip edebilir.   9. Hareket kontrolü ve koordinasyonu daha gelişmiştir.   10. Bebeğinizin yakınlarına bir oyuncak veya başka bir nesne koyduğunuz zaman ona ilgi duyup ona uzanmaya çalışabilir.   11. 3 aylık bebeklerin hafızası da ilerlemiş durumdadır ve hızla gelişimini devam ettirmektedir. Bebek kendi çevresinde olan kişileri tanıyabilir.   12. Bebeğinizi dik oturttuğunuz zaman başını dik tutabilir. Boyun kasları daha gelişmiştir.   13. Bebeğinizin el ve göz koordinasyonu ilerlemiş olup gelişimini devam ettirmektedir.   14. Bebeğinizin dil gelişimi için onunla gün içinde sık sık konuşmaya çalışın. Bu bebeğinizin konuşulan sesleri, kelimeleri ve vurguları depolamasına yardımcı olur.   15. Bebeğiniz 3. ayda elleriyle de oynamaya başlar. Onları keşfeder. Parmaklarını emebilir. Bu yeni keşif çok hoşlarına gider.   16. 3 aylık bebekler mutlu olduklarında mutluluk çığlıkları atabilirler.

2 Aylık Bebeğin Gelişimi

Bebeğiniz artık 2 aylık ve büyümesini, gelişimini devam ettiriyor. Bebekler büyüdükçe yetenekleri de gelişir. 2 aylık bebeklerden gelişim özellikleri açısından şu genel özelliklere sahip olmaları beklenir. Tabi bu gelişim özellikleri bebekten bebeğe değişebilir.   1. 2 aylık bebekler artık biraz daha hareketlenmiştir. Kol ve bacak kasları daha gelişmiş olduğu için daha hareketlidir. Hareketlerinde daha bir kontrol vardır.   2. 2 aylık bebeği yüz üstü yere yatırdığınız zaman başını yerden daha uzun süreli olarak kaldırabilir. Kimi bebekler göğüs bölgesini de biraz da olsa kaldırabilir.   3. 2 aylık bebekler yüzlerine yakın mesafedeki nesneleri ve hareketleri takip edebilirler.   4. 2 aylık bebeklerin görme becerisi daha da gelişmiştir.   5. 2 aylık bir bebeğin kollarından veya koltukaltından tuttuğunuz zaman başını dik tutabilir. Çünkü boyun kaskları daha da gelişmiştir.   6. 2 aylık bebek anne ve babasına da gülümseyebilir.   7. Hızlı bir öğrenme sürecindedir. Çevresine olan merak duygusu daha da gelişmiştir. Annesini ve babasını tanıyabilir. Onların hareketlerini takip edebilir. 2 aylık bebeklerin beyinleri konuşulan kelimeleri ve sesleri depolamaya devam etmektedir.   8. Dikkat yeteneği gelişmektedir. Hareketli nesnelere ve sesin geldiği yere doru dikkatini verebilir.   9. Henüz konuşamasalar bile kendi kendilerine çeşitli sesler çıkarabilirler.   10. 2 aylık bebekler anne ve babasıyla fizikse temastan hoşlanır. Kendini böylelikle daha güvende hisseder. Kucaklanmaya, sevilmeye ihtiyaçları vardır.   11. 2 aylık bebeklerin boyun kasları daha güçlenmiş olduğu için kolduk altlarından tutulduklarında ayakta daha dik bir duruş sergilerler.   12. Nesneleri tutma yetenekleri yavaşça gelişmektedir.

1 Aylık Bebeğin Gelişimi

Bebeklerin aslında ilk doğdukları andan itibaren ilk 1 ayda aslında bir çok yeteneği mevcuttur. Yeni doğan bir bebeğin bu yeteneklere sahip olması onun bundan sonraki yaşamına uyum sağlamasına yardımcı olacaktır.   1 aylık bebeklerin gelişim özellikleri nelerdir?   1. 1 aylık bebekler görme yetenekleri çok iyi olmasa da 20 – 25 cm uzaklıktaki cisimleri veya kişileri görebilirler. Bu uzaklığı algılayabilirler.   2. Hareketli cisimler 1 aylık bebeklerin ilgisini çekebilir. Bu nedenle hareketli cisimlere duyarlıdırlar.   3. 1 aylık bebeklerin duyma ve işitme yetileri gelişmiştir.   4. 1 aylık bebekler için en iyi iletişim aracı ağlamalarıdır. İsteklerini ve duygularını ağlayarak ifade ederler. Bu nedenle ebeveynlerin bebeklerinin ağlamalarını dikkate almaları ve bu ağlamaların ne anlama geldiğini öğrenmeleri gerekir. Bebekler acıkınca, hasta olunca, huzursuz olunca, yorgun olunca ağlarlar.   5. 1 ayık bir bebek düz bir zemine yatırıldığı zaman başını kaldırabilir. Fakat bunun uzun bir süreli olarak yapamaz. Bebeğe yakın uzaklıktan göz göze gelindiğinde karşısındaki kişinin yüzüne odaklanabilir.   6. 1 aylık bebekler hareketli nesneleri veya hareket halindeki kişileri kısa mesafeye kadar takip edebilir.   7. 1 aylık bebekler ağlama sesi dışında başka sesleri de çıkarabilir. Gülme yeteneği vardır. 1 ay bitiminde başını dik bir durumda tutabilir.   8. 1 aylık bebeklerin de öğrenme hızları gayet iyidir. Sürekli bir öğrenme süreci içindedir. Fiziksel olarak gelimi deva etmektedir. İlk bir ayda bacaklarını, kollarını kontrolsüz bir şekilde hareket ettirse de zaman içinde daha kontrollü olacaktır.   9. 1 aylık bebeklerin de odak noktası özellikle en yakınızdaki kişi olan annesidir. Annesini takip eder, söylediklerine kulak kabartır. Böylece anneler onlar için mükemmel bir öğreticidir. Bebeklerin fiziksel, duygusal, sosyal, zihinsel ve dil geliminde anne ve babasının önemli rolü vardır.   10. 1 aylık bebeklerin de duygusal olarak algılama kapasiteleri vardır. Evdeki psikolojik ve duygusal ortamı algılayabilir ve bu ortamdan etkilenebilirler.

Bebeğe Emeklemeyi Öğretmek

Bebeğiniz 6 – 10 aylık arasındayken emeklemeye hazır olabilir. Bir ebeveyn olarak bebeğinizin gelişimini desteklemek için birçok yönteme sahipsiniz. Örneğin emeklemesini destekleyecek şekilde evde gerekli aktiviteleri yapmak, gerekli önlemleri almak bunlardan bazıları.   Emekleme bebeğin yürümeye başlamadan önceki gelişim sürecini oluşturuyor. Kimi bebekler bazen emekleme sürecini yaşamadan doğrudan yürümeye başlasalar da genelde emekleme sürecinden sonra yürümeye başlıyorlar. Emekleme öncesinde ve bu süreçte bir ebeveyn olarak bebeğinize emeklemeyi öğrenmesi konusunda ve onu emeklemesi konusunda cesaretlendirebilirsiniz. İşte size bazı ipuçları:   1. Bebeğinizin battaniyesini yere serin ve üzerine bebeğinizin oyuncaklarından bazılarını bırakın. Bebeğinizi de oyuncakların biraz önüne bırakın. Bebeğiniz oyuncaklarını almak için çaba sarf edecek ve oyuncaklarına doğru hareket edecektir. Bu emeklemesine yardım eder. Bu hareketle bebeğinizin omuz, kol, sırt bölgesindeki kaslar da gelişir. Bu kasların gelişmesi emeklemesini kolaylaştırır. Bunu her gün yapmaya çalışın. Bebeğiniz güçlenecektir.   2. Bebeğinizin biraz önünde durun ve elinize oyuncaklarından birisini alın. Bebeğinizi kendinize doğru çağırarak oyuncağını ona uzatın, oyuncağı almasını isteyin. Bebeğiniz size doğru hareket edecektir. Hareket ederken emeklemeye çalışacaktır. Zaman içinde de bu davranışı öğrenmiş olacaktır.   3. Kendiniz yerde emekleme pozisyonunda durun. Ve önünüzdeki oyuncağa emekleyerek ulaşmaya çalışın. Bebeğiniz sizden bu görerek cesaretlenecektir. Bebeğinize nasıl emeklediğini göstermeniz açısından iyi bir model olursunuz.   4. Bebeğinizin emekleme hareketlerini, bir oyuncağı almaya çalışırken emeklemesini destekleyin, övücü sözler söyleyin. Bebeğiniz cesaretlenecek ve motive olacaktır. Bebeğinizin bu tür girişimlerinin övülmesi bu davranışın başarılı bir şekilde tekrarlanmasına yardımcı olacaktır.

Bebeğe Konuşmayı Öğretmek

Bebeklerin ilk iletişim araçları ağlamalarıdır. Bebekler ilk olarak ağlayarak ihtiyaçlarını belirtirler ve iletişim kurarlar. Bir bebeğin ağlaması onun acıktığını, ilgiye ihtiyaç duyduğunu, altını kirlettiğini veya hasta olduğunu gösterebilir. Bebeklerin iletişim biçimleri büyüdükçe sesler çıkarmaya, kelimeleri kullanmaya ve konuşmaya doğru dönüşür. Bir ebeveyn olarak bebeğinizin konuşma sürecini destelemek ve ona konuşmayı öğretmek konusunda yapacağınız oldukça önemli şeyler bulunmaktadır.   Bebeğinize konuşmayı öğretmek için aşağıdaki önerileri uygulayabilirsiniz:   1. Bebeğinizle sık sık konuşmaya çalışın. Bebeğinizle bu şekilde etkileşim kurduğunuz zaman bebeğiniz zaman içinde sesleri, heceleri ve kelimeleri kavrayacaktır. Örneğin bebeğinizi biberonla besleyeceğiniz zaman “biberon” deyin, altını değiştireceğiniz zaman “bez” deyin. Cisimlerin isimlerini ona sık sık tekrarlayın. Bebeğinizin bu kelimeleri söylemek için sesler çıkardığını fark ettiğiniz zaman bu kelimeleri ona tekrarlayın.   2. Bebeğinizin iletişim çabalarını yakından takip edin. Örneğin bebeğiniz bir şeye uzanarak almak istemeyebilir. O cismin ismini söyleyerek ona uzanmasına yardımcı olun.   3. Bebeğinize şarkı söyleyin. Bebekler müzikten hoşlanırlar. Müzik bebeğinizin dikkatini çekmek için en basit yollardan birisidir. Bebeğinizi söylediğiniz şarkıya katmak için el hareketlerinizi de kullanın. Söylediğiniz şarkılardan bebeğiniz zamanla kelimeleri de öğrenmeye başlayacaktır.   4. Bebeğinizle oyun oynayın. Bebekler oyun oynarken çok şey öğrenirler. Örneğin bebeğinize vücut organlarını öğretmek için kendiniz hem göstererek hem de isimlerini söyleyerek bebeğinizin kelime dağarcığını geliştirebilirsiniz. Bebeğinizin burnuna dokunmasını isteyebilirsiniz. Bunu öncelikle kendiniz yaptıktan sonra bebeğinize yaptırın. Bebeğinizle oyun oynayın ve oyun oynarken oyuncakların ismini ona öğretin. Eğer bebeğiniz bir oyuncağı elinde tutuyorsa ona oyuncağın ismini söyleyin.   5. Bebeğinize masal okuyun. Aynı masalları tekrar tekrar okuyun. Masal bebekte zamanla tanıdık hale gelecek ve kelimeler de bebek için tanıdık olacaktır. Bebeğiniz hayvanları, cisimleri tanımaya başladıkça kütüphanesine daha başka kitaplar ekleyin.   6. Bebeğinizi övün ve cesaretlendirin. Bebeğiniz kitaptaki bir şeyi tekrarladığı zaman veya bir kelimeyi eksik de olsa söylemeye çalıştığı zaman kelimeyi siz de tekrarlayın, onu övün, gülümseyin ve alkışlayın. Bebeğiniz motive olacaktır.

Bebeğin Gelişimini Olumsuz Etkileyen Çevresel Faktörler

Her ebeveyn çocukları için en iyisini ister. Bir ebeveyn olarak ev şartlarının ve çevresel koşulların bebeğinizin gelişimini doğudan etkileyebileceğini bilmelisiniz. Özellikle aşağıdaki çevresel etkenlerden bebeğinizi koruyarak gelişimini olumlu etkileyebilirsiniz:   Sigara   Sigaranın bebekler için zararlı olduğunu gösteren birçok araştırma bulunuyor. Gebelik döneminde sigara içen veya sigara dumanına maruz kalan annelerde düşük ağırlıklı bebek doğurma yüzdesi daha yüksek. Ayrıca gebelik döneminde3 sigara içen kadınların bebeklerinde ani bebek ölümleri sendromu riski daha yüksek bulunuyor.   Uyku sorunları   Uyku bir bebeğin gelişiminde çok önemli bir unsur. Uyku güvenliği de bebeğin ihtiyaçlarını karşılamak ve sağlığını korumak konusunda bir o kadar kritik. Bebekler her ne kadar herhangi bir yerde uyuyabilseler de aktif uyku ve sessiz uyku arasında fark bulunmaktadır. Aktif uyku oldukça gürültünün olduğu bir ortamda bebeğin uykuya geçmesidir. Bu uyku düzeninde bebek derin bir uyku uyuyamaz ve gelişimi için gerekli olan dinlenmeyi ve rahatlamayı sağlayamaz. Sessiz sakin bir odada uyuması ise bebeğin daha derin uyumasına, dinlenmesine ve rahatlamasına imkan sağlar. Bebeğin uyku çevresinin güvenliği de önemlidir. Bebeğinizi yatağında yüz sütü veya yan yatırmayın. Sırt üstü uyutun. Sırt üstü uyku pozisyonu bebekler için daha güvenlidir. Bebeğin yatağı olabildiğince serbest olsun. Yatağı oyuncaklar, eşyalar ve kalın battaniyelerle dolu olmamalıdır.   Çevresel uyarıcılar   Çok fazla uyarıcı olması bebeklerin uykusunu bozabilir. Bebeğin uyku sorunları onun gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bir ebeveyn olarak bebeğinizi için daha sakini sessiz ve huzurlu bir çevre yaratmalısınız. Çevresel uyarıcıların fazlalığı bebekleri daha mızmız, huzursuz yapabilir. Bu bebeklerde ileride davranış sorunları görülebilir.   Bebeğe ilgisiz kalmak   Bebekler ilginin, sevginin, şefkatin olduğu bir ev ortamında daha iyi gelişiyorlar. Bebeğinizin beslenme ihtiyaçlarını karşılamanın yanında diğer ihtiyaçlarına da cevap verin. Onunla ilgilenin, oynayın, ona şarkı söyleyin, kitap okuyun, onunla konuşun. Basit gibi görünen bu şeyler onu gelişimini o kadar olumlu etkiliyor ki…   Bebeğin bakımını aksatmak   Bebeğin bakımı onun gelişimini doğrudan etkiliyor. Bebeğin beslenme ihtiyaçlarını düzenli olarak karşılamak, huzursuzluklarını, mızmızlıklarını iyi anlayıp çare bulmak, temizliğini yapmak, çevresinin hijyen koşullarını sağlamak, psikolojik ve duygusal olarak bebeği desteklemek, hekim kontrollerini düzenli yapmak, sağlıklı bir ortam oluşturmak bebeklerin gelişiminde önemli unsurlardır.

Bebeklerde Diş Çıkarma

Bebekler diş çıkarmaya ne zaman başlar?   Bebekler genelde 6 – 7 aylıkken diş çıkarmaya başlarlar. Fakat bir bebeğin 3 – 12 ay arasında da diş çıkarmaya başlaması normal kabul edilmektedir. Çocuklar 3 yaş civarında olduklarında ortalama 20 tane süt dişi çıkarmış olurlar. Genelde ön alttaki diş ilk dişidir. İlk dişi çıktıktan 1 – 2 ay sonra ise üst ön dişi çıkar.   Diş çıkarma belirtileri nelerdir?   Bazı bebekler diş çıkardıkları zaman normalden daha huysuz, telaşlı ve huzursuz olurlar. Bunun nedeni dişin diş etinden çıkarken meydana gelen ağrı ve şişkinliktir. Bu belirtiler diş görünmeden daha 3 – 5 gün önce başlar. Kimi bebekler ise diş çıkarma sürecinden etkilenmiyor görünebilirler.   Bebekler diş çıkarmanın getirdiği ağrı ve kaşıntıyı gidermek için sürekli bir şeyleri kemirmeye çalışırlar. Bu onları rahatlatır. Ayrıca diş çıkaran bebekler yaşadıkları acı veya ağrıdan dolayı herhangi bir şey yemeyi ve içmeyi reddederler.   Bazı bebeklerin diş çıkarma sürecinde çene, yüz ve göğüs kısmında kızarıklık oluşabilir. Bunun nedeni o bölgeleri çekiştirmesindendir.   Diş çıkaran bebek nasıl rahatlatılır?   1. Bebeğinize hekimin tavsiyesiyle uygun bir ağrı kesici verebilirsiniz. Bebeğinize aspirin vermeyin. Çünkü aspirin nadir görülse de Reye sendromu denilen bir hastalığa yol açabilir.   2. Bebeğinizin rahatça kemirebileceği temiz ve güvenli bir şey verin ( diş çıkarma halkası v.b. )   Diş çıkaran bebeğinizin diş eti bölgesine ağrıyı dindirmesi için bir şey sürmeden önce veya bir uygulama yapmadan önce mutlaka öncelikle bebeğinizin hekimine danışın.
Anket
Bebeğinize ek besinleri ne zaman vermeye başladınız?
E Bülten
Yeniliklerden Haberdar Olmak İçin Lütfen Bültenimize Kayıt Olunuz.
Ad Soyad
:
E mail
: